اندازه گیری دقیق دما یکی از مهم تری بخش های سیستم های کنترل و اتوماسیون صنعتی می باشد. در بسیاری از فرآیندهای صنعتی، چند درجه اختلاف دما می تواند بر کیفیت محصول موثر باشد. در رنج های دمایی پایین معمولا از سنسور دمای ترمورزیستنس به جای ترموکوپل استفاده می گردد که تفاوت این دو سنسور در ادامه این مطلب توضیح داده شده است.
به دلیل پایداری مناسب، دقت بالا، تکرارپذیری و قابلیت استفاده در طیف گسترده ای از فرآیندهای صنعتی، استفاده از سنسور دما ترمورزیستنس بسیار متداول می باشد.
انواع سنسور RTD کدام اند؟
ترمورزیستنس ها در انواع pt -100 ، pt – ۵۰ ، pt – ۵۰۰ و pt – ۱۰۰۰ با غلاف های فلزی در قطر و طول های مختلف قابل ارائه میباشند. غلاف فلزی استفاده شده عمدتا از فولاد زنگ نزن ۳۰۴ استفاده میگردد.
ترمورزیستنس یا سنسور pt100 پر کاربردترین نوع سنسور RTD می باشد.
رنج دمایی مجاز سنسور RTD
رنج دمایی این سنسورها از (۵۰ -) تا ۶۰۰ درجه سانتی گراد میباشد. این سنسورها در مدل های دو سیم ، سه سیم و چهار سیم قابل عرضه میباشند.
در فرآیندهایی که دقت دما بسیار با اهمیت می باشد، استفاده از نوع ۴ سیم توصیه می گردد.
عدد مقابل واژه Pt معرف چیست؟
عدد ۱۰۰ در مقابل واژه pt نشان دهنده مقدار ۱۰۰ اهم بودن سنسور در دمای صفر درجه سانتیگراد میباشد که با افزایش میزان دما مقدار اهم مقاومت نیز افزایش می یابد. به همین صورت ۱۰۰۰ – pt سنسوری است که در صفر درجه مقاومت ۱۰۰۰ اهمی از خود نشان میدهد.
تفاوت ترموکوپل با ترمورزیستنس ها چیست؟
برخلاف ترموکوپل ها که تغییرات ولتاژ به دما در آنها به شکل یک منحنی می باشد، رفتار تغییرات مقاومت الکتریکی ترمورزیستنس ها با تغییر دما کاملا خطی می باشد.
ترمورزیستنس ها دارای کاربرد گسترده ای در صنعت میباشند که متداول ترین آنها نوع ۱۰۰ – pt میباشد. همانطور که قبلا مطرح گردید به دلیل خطی بودن تغییرات اهم به دما در این سنسورها و دقت بالای دمایی آنها ، در محدوده دمایی زیر ۶۰۰ درجه سانتی گراد بسیار پر مصرف می باشند. قطر خارجی غلاف فلزی اکثرا ۶ یا ۸ میلیمتر می باشد. معمولا در محل اتصال غلاف به کلاهک از یک رزوه برای نصب در محل و یا استقرار در داخل ترموول استفاده خواهد شد. طول غلاف فلزی بر اساس نیاز مصرف کننده تعیین میگردد.
سنسورهای ترمورزیستنس در کلاس های تلرانسی مختلف ساخته میگردند که متناسب با تلرانس تعریف شده برای سنسور دارای دقت دمایی متفاوت میباشند.
شایان ذکر است که سنسور استفاده شده در ساخت سنسورهای PT100 این شرکت ،محصول شرکت Jumo آلمان میباشد که جزو مطرح ترین تولید کنندگان این سنسور ترمورزیستنس در جهان میباشد. معمولا این نوع از سنسور در اشکال مختلف ثابت و فلکسیبل قابل تولید و ارائه میباشند.

اصلی ترین صنایع مصرف کنندگان RTD
سنسورهای PT100 کاربرد بسیار گستردهای دارند.
صنایع غذایی
برای اندازهگیری و کنترل دمای:
- مخازن
- خطوط انتقال
- سیستمهای پاستوریزاسیون
- تجهیزات فرآوری
- سیستمهای CIP
استفاده میشوند.
صنایع شیمیایی و پتروشیمی
در فرآیندهایی که کنترل دقیق دما اهمیت دارد، PT100 میتواند برای اندازهگیری دمای:
- مخازن
- خطوط فرآیندی
- مبدلهای حرارتی
- راکتورها
- تجهیزات فرآیندی
به کار رود.
صنایع دارویی
به دلیل نیاز به کنترل دقیق فرآیند، RTDهای پلاتینی در تجهیزات مختلف صنایع دارویی مورد استفاده قرار میگیرند.
صنایع فولاد و ریختهگری
PT100 در بسیاری از قسمتهای تجهیزات فولادی و فرآیندی، بهخصوص در محدودههای دمایی پایینتر از محدوده کاری ترموکوپلهای دمای بالا، کاربرد دارد.
آون ها و تجهیزات حرارتی
در تجهیزات حرارتی میتوان از PT100 برای اندازهگیری دمای:
- بدنه تجهیزات
- یاتاقانها
- موتور و گیربکس
- خطوط انتقال
- محیطهای فرآیندی
- قسمتهای کمدما
استفاده کرد.
البته برای اندازهگیری مستقیم دمای بسیار بالای داخل کوره، معمولاً باید نوع سنسور مناسب با توجه به دمای فرآیند انتخاب شود و در بسیاری از موارد ترموکوپل گزینه مناسبتری است.
خرید سنسور PT100
شرکت نگار تامین طی ۱۰ سال گذشته تعداد بیشماری سنسور RTD و مشخصا ترمورزیستنس pt-100 را برای شرکت های بسیاری تولید و عرضه نموده است.




