ترموکوپل پلاتین رادیوم ۱۰ درصد یا همان ترموکوپل نوع اس (Type S) یکی از دقیقترین و پایدارترین حسگرهای اندازهگیری دما در کورههای رولری پخت کاشی است. به همین دلیل، در اغلب کارخانههای کاشی، از این ترموکوپل در زون دمای بالای کوره (Firing Zone) یا زون پخت استفاده میشود؛ جایی که دمای فرآیند معمولاً در محدوده ۱۱۵۰ تا ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد قرار دارد.
با این حال، یکی از پرسشهای رایج مدیران فنی این است که چرا دو ترموکوپل Type S با مشخصات ظاهراً یکسان، عمر کاملاً متفاوتی دارند. ممکن است یک ترموکوپل بیش از یک سال بدون مشکل کار کند، اما نمونهای دیگر پس از چند ماه نیاز به تعویض پیدا کند.
واقعیت این است که عمر ترموکوپل تنها به کیفیت ساخت آن وابسته نیست. نوع غلاف آلومینایی، نحوه نصب، شرایط بهرهبرداری، طراحی محل نصب و حتی شیوه نگهداری میتوانند به اندازه کیفیت خود ترموکوپل بر طول عمر آن اثر بگذارند.
چرا برخی ترموکوپلها چندین برابر بیشتر عمر میکنند؟
۱- از غلاف آلومینایی متناسب با شرایط کاری استفاده کنید
در کورههای پخت کاشی، عنصر حساس ترموکوپل Type S معمولاً داخل غلاف آلومینایی قرار میگیرد. وظیفه این غلاف، محافظت از سیمهای پلاتین در برابر تنشهای مکانیکی، تماس مستقیم با گازهای داغ و آلودگیهای موجود در محیط کوره است.
برای زون پخت، استفاده از غلاف آلومینایی با خلوص حدود ۹۵ درصد، انتخاب رایجی است. غلافهای با خلوص پایینتر ممکن است در دماهای بالا پایداری کمتری داشته باشند و در بلندمدت بیشتر در معرض تخریب قرار گیرند.
نکته کلیدی: کیفیت غلاف آلومینایی، به اندازه کیفیت خود ترموکوپل اهمیت دارد.
۲- از وارد شدن ضربه به غلاف آلومینایی جلوگیری کنید
بر اساس تجربه بسیاری از کارخانههای کاشی، یکی از شایعترین دلایل تعویض ترموکوپل، سوختن آن نیست؛ بلکه شکستن غلاف آلومینایی است.
غلافهای آلومینایی اگرچه در برابر دمای بالا مقاومت بسیار خوبی دارند، اما مانند سایر سرامیکهای مهندسی در برابر ضربه و تنشهای خمشی حساس هستند. برخورد کاشی، ابزار، یا حتی بیاحتیاطی هنگام نصب و تعویض میتواند باعث ایجاد ترکهای ریز شود. این ترکها معمولاً در ادامه رشد کرده و به شکست کامل غلاف منجر میشوند.
به همین دلیل، هنگام بارگیری، تعمیرات و تعویض ترموکوپل باید از هرگونه تماس مکانیکی با غلاف جلوگیری شود.
۳– محل نصب ترموکوپل را بهدرستی انتخاب کنید
ترموکوپل باید دمای واقعی فضای داخل زون را اندازهگیری کند، نه دمای شعله یا دیواره کوره.
اگر نوک غلاف در معرض تابش مستقیم شعله قرار گیرد یا بیش از حد به مشعل نزدیک باشد، دمای اندازهگیریشده میتواند با دمای واقعی محیط اختلاف داشته باشد. علاوه بر کاهش دقت اندازهگیری، این وضعیت ممکن است باعث افزایش تنش حرارتی و کاهش عمر تجهیز شود.
محل نصب ترموکوپل باید مطابق طراحی سازنده کوره انتخاب شود و از هرگونه تغییر بدون بررسی فنی پرهیز شود.
۴– از نصب همراه با تنش مکانیکی خودداری کنید
یکی از خطاهای رایج، وارد کردن فشار یا خم کردن غلاف هنگام نصب است.
اگر غلاف آلومینایی تحت تنش نصب شود، با انبساط و انقباض حرارتی در طول زمان، احتمال ایجاد ترک و شکست افزایش مییابد.
ترموکوپل باید بدون اعمال نیرو و در راستای صحیح خود نصب شود تا غلاف بتواند آزادانه تغییرات ابعادی ناشی از دما را تحمل کند.
۵– از شوک حرارتی غیرضروری جلوگیری کنید
هرچند غلافهای آلومینایی برای کار در دماهای بالا طراحی شدهاند، اما تغییرات بسیار سریع دما میتواند تنشهای حرارتی ایجاد کند.
در زمان راهاندازی، توقف یا تعمیرات کوره، بهتر است از سرد و گرم شدن ناگهانی ترموکوپل تا حد امکان جلوگیری شود. رعایت دستورالعملهای بهرهبرداری سازنده کوره در این زمینه میتواند عمر غلاف و ترموکوپل را افزایش دهد.
۶– از سیم جبرانساز مناسب استفاده کنید
دقت سیستم اندازهگیری تنها به خود ترموکوپل وابسته نیست.
استفاده از سیم جبرانساز نامناسب یا اتصال نادرست آن میتواند باعث ایجاد خطا در اندازهگیری شود. در چنین شرایطی ممکن است تصور شود ترموکوپل دچار مشکل شده است، در حالی که علت اصلی در بخش دیگری از سیستم قرار دارد.
همیشه نوع سیم جبرانساز باید با نوع ترموکوپل مطابقت داشته باشد.
۷– سلامت غلاف را بهصورت دورهای بررسی کنید
ترکهای ریز غلاف همیشه با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند.
در بازدیدهای دورهای، علاوه بر بررسی ظاهری، باید به تغییر رنگ غیرعادی، لبپریدگی، آثار ضربه و شل شدن محل نصب نیز توجه شود.
شناسایی زودهنگام این علائم میتواند از شکست کامل غلاف و توقف ناخواسته خط تولید جلوگیری کند.
۸– همیشه گرانترین ترموکوپل، اقتصادیترین انتخاب نیست
قیمت خرید تنها بخشی از هزینه واقعی ترموکوپل است.
اگر یک ترموکوپل ارزان باعث توقف خط، افزایش دفعات تعمیرات یا افت کیفیت محصول شود، هزینه نهایی آن بسیار بیشتر از اختلاف قیمت اولیه خواهد بود.
در مقابل، خرید گرانترین ترموکوپل نیز بدون رعایت اصول نصب و نگهداری، تضمینی برای افزایش عمر آن نخواهد بود.
انتخاب صحیح زمانی انجام میشود که کیفیت ساخت، مشخصات فنی، شرایط کاری و هزینه چرخه عمر تجهیز بهطور همزمان بررسی شوند.
جمعبندی
افزایش طول عمر ترموکوپل Type S تنها با خرید محصول بهتر حاصل نمیشود. تجربه صنعت و توصیههای فنی سازندگان معتبر نشان میدهد که عمر این تجهیز حاصل مجموعهای از عوامل است؛ از انتخاب صحیح غلاف آلومینایی و محل نصب گرفته تا جلوگیری از ضربه، رعایت اصول نصب، کنترل شرایط بهرهبرداری و انجام بازرسیهای دورهای.
به بیان دیگر، ترموکوپل زمانی بیشترین عمر مفید را خواهد داشت که بهعنوان بخشی از یک سیستم اندازهگیری دیده شود، نه صرفاً یک قطعه مصرفی.
شرکت نگار تامین ترموکوپل های تولیدی مربوط به خانواده پلاتین رادیوم شامل ترموکوپل های نوع S, R, B را برای مدت دو سال گارانتی می نماید. البته گارانتی شامل شکستن غلاف سرامیکی نمی باشد.
جهت دریافت کاتالوگ ترموکوپل های تولیدی این شرکت لطفا از طریق یکی از برنامه های پیام رسان ایرانی به شماره مستقیم بخش فروش ۰۹۰۳۴۹۴۷۴۵۲ پیام بفرستید.
